Żośle – to jedno z najstarszych miasteczek na Litwie. Gdy podczas pożaru w 1905 r. spaliły się trzy drewniane synagogi, za pieniądze Żydów amerykańscych wybudowano w pobliżu remizę strażacką oraz dwie murowane synagogi, dla ortodoksów i chasydów. Synagoga ortodoksów została zamieniona w dom kultury. W Europie rzadko się spotyka drewniane synagogi, na Litwie większość z nich została utracona. Drewnianą synagogę w Żyżmorach wzniesiono w XVIII lub XIX w. Po wojnie używana była jako magazyn i popadłaby w zupełną ruinę, gdyby nie starania dbających o nią mieszkańców. Żyżmory słynęły ze szwalni, którą kierowała Dora Piliansky. Kiedy zaczęła się wojna, Dora uciekła, a później wróciła i zamieszkała w Kownie. Ostatnią swoją sukienkę Dora Piliansky uszyła, mając lat 90. Gdy przestała szyć, zaczęła rysować swe wspomnienia z Żyżmor. Do synagogi przychodzi siostrzenica Dory Piliansky, Cecilija Kurliandchik.
Wróć